Bijgewerkt: 2 april 2026 | Leestijd: 6 minuten
In het kort: Deze rechtspraakbespreking gaat over een zaak waarin het hof een regeling voor twee kinderen vastlegt, terwijl onder de oppervlakte meer lijkt te spelen dan een gewone scheidingsstrijd. Eén kind wil graag bij de vader wonen, maar tegelijk ziet het hof signalen dat het gedrag van de vader mogelijk als intieme terreur kwalificeert en moet worden onderzocht. De bespreking gaat daarom niet alleen over verblijf en omgang, maar ook over de vraag hoe rechters omgaan met kindwensen, machtsdynamiek en het risico op een gekleurd onderzoek.

In deze bespreking de uitspraak van: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 19-03-2026 · zaaknummers gerechtshof 200.348.601/01 en 200.348.602/01

Een vader gaat in hoger beroep bij Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden over de hoofdverblijfplaats, zorgregeling, huurwoning en kinderalimentatie voor zijn twee kinderen in de schoolleeftijd. Het hof beslist dat de oudste bij de vader blijft wonen en de jongste bij de moeder, met een duidelijke weekendregeling en later een week-op-week-af regeling zodra de vader in dezelfde plaats woont. De moeder wordt huurster van de voormalige echtelijke woning en beide ouders moeten, afhankelijk van de periode, financieel naar draagkracht aan de kinderen bijdragen, met verrekening over en weer. Het hof volgt grotendeels het advies van de Raad voor de Kinderbescherming, maar wijst er nadrukkelijk op dat er alsnog onderzoek moet komen naar mogelijke intieme terreur door de vader, binnen de lopende ondertoezichtstelling van de jongste.

Die combinatie maakt deze beschikking interessant. Het hof neemt namelijk wél concrete gedragingen van de vader waar die niet geruststellen, maar trekt daar nog geen volledig uitgewerkte lijn uit voor de hoofdverblijfplaats en de zorgregeling. Daardoor blijft er na lezing een duidelijke spanning bestaan.

Wat het hof goed ziet, is dat deze zaak niet simpel kan worden weggezet als een gewone communicatiebreuk na een scheiding. In het raadsrapport komen zorgen naar voren over de echtscheidingsproblematiek, de belasting van de kinderen en het risico op parentificatie. Het hof neemt dat over. De kinderen lijken te veel mee te dragen in een situatie die eigenlijk door volwassenen begrensd en gestuurd zou moeten worden. Dat is een belangrijk signaal, zeker als een kind zich in een loyaliteitsstrijd gedwongen voelt om partij te kiezen of sneller volwassen moet worden dan goed voor hem of haar is.

Tegelijkertijd blijft het hof opvallend sterk leunen op rust, duidelijkheid en het volgen van de bestaande situatie. De oudste woont inmiddels bij de vader en lijkt het daar goed te doen. De jongste woont bij de moeder, terwijl juist bij hem zorgen bestaan over emotieregulatie, de strijd tussen de ouders en zijn afwijzing van de moeder. Het hof kiest ervoor die bestaande verdeling te laten staan. Dat wordt vooral gemotiveerd met het belang van rust en het voorkomen van nieuwe onduidelijkheid.

Het is een begrijpelijke koers, maar niet zonder risico. Rust is in familiezaken een legitiem doel, alleen is rust niet altijd hetzelfde als een gezonde uitkomst. Soms is de bestaande situatie mede gevormd door druk, diskwalificatie, strategisch gedrag of een geleidelijk verschoven machtsbalans tussen ouders. Dan moet een rechter oppassen om de status quo niet te snel als neutraal vertrekpunt te behandelen.

Juist daar wordt deze beschikking interessant. Het hof zegt namelijk expliciet dat het zich zorgen maakt over de dynamiek tussen de ouders en over een mogelijk machtsonevenwicht. Nog belangrijker is dat het hof vaststelt dat de raad, ondanks een eerder verzoek, niet heeft onderzocht of sprake is van intieme terreur vanuit de vader. Er is geen MASIC afgenomen. De kinderen zijn niet volgens het NICHD-protocol gehoord. Ook anderszins is er geen gericht onderzoek naar gedaan.

Het hof noemt vervolgens een reeks concrete gedragingen van de vader die volgens het hof reden geven om dat onderzoek alsnog wél nodig te vinden. Daarbij gaat het onder meer om de gang van zaken rond schade aan een fatbike, het niet vermelden van het verblijfsadres van vader en kind aan de moeder, discussies over vervoer en kosten, het meermalen ophalen van de jongste bij de moeder, en ook het verloop van de zitting zelf. Volgens het hof blijkt hieruit dat de vader de moeder op verschillende fronten voortdurend diskwalificeert.

Een hof dat zulke observaties vastlegt, geeft in feite aan dat er mogelijk meer speelt dan wederzijdse strijd of gewone escalatie na een scheiding. Dan kom je in het domein van gedragsmatige dominantie, relationele macht en de vraag of één ouder structureel de positie van de andere ouder ondermijnt.

Toch volgt het hof op de hoofdpunten nog steeds grotendeels het advies van de raad. De regeling wordt zelfs op termijn uitgebreid naar een week-op-week-af model zodra de vader zelfstandige woonruimte in dezelfde plaats heeft. Daar zit de interne spanning van deze uitspraak. Aan de ene kant zegt het hof dat serieus onderzoek naar mogelijke intieme terreur ontbreekt en alsnog nodig is. Aan de andere kant legt het wel een vrij ruime zorgregeling vast die veronderstelt dat er op zijn minst een voldoende basis bestaat om ouderschap naast elkaar vorm te geven.

Vanuit een methodisch kader zoals MGFK valt vooral op dat de beschikking concrete gedragingen wél benoemt, maar die nog niet volledig vertaalt naar een heldere normatieve lijn. Er wordt nog niet scherp uitgewerkt welke ouderlijke plichten hierdoor zijn geraakt, welk gedrag nu precies grensoverschrijdend wordt geacht, en welke gevolgen aan herhaling of voortzetting daarvan zouden moeten worden verbonden. De rechter signaleert dus wel, maar werkt de norm nog niet helemaal uit.

Daar komt nog iets bij. De formulering van het vervolgonderzoek roept ook vragen op. Het hof zegt dat er aandacht moet komen voor de vraag of sprake is van intieme terreur door de vader. Daar zit een begrijpelijke aanleiding achter, gezien de gedragingen die het hof zelf noemt. Maar methodisch roept zo’n insteek wel vragen op. Zodra de onderzoeksvraag te eenzijdig wordt geformuleerd, ligt bias op de loer.

In theorie kun je nog zeggen dat een goed onderzoek vanzelf ook naar de rol van de moeder zal kijken. In de praktijk loopt het vaak anders. Dan wordt het gedrag van de vader onderzocht als mogelijk controlerend of dwingend, terwijl het gedrag van de moeder niet met dezelfde scherpte tegen het licht wordt gehouden. Eventuele reacties van de vader op gedrag van de moeder kunnen dan al snel worden gelezen als bevestiging van het gekozen kader. Wie de praktijk een beetje kent, weet hoe snel begrippen als DARVO in zo’n situatie een eigen leven kunnen gaan leiden. Dan wordt de ontkenning van beschuldigingen verdacht, het terugwijzen naar gedrag van de andere ouder verdacht, en het geven van context soms ook.

Juist daarom moet de onderzoeksvraag in dit soort zaken zo open mogelijk zijn. Niet: onderzoek of de vader intieme terreur pleegt. Maar: onderzoek de aard van de relationele dynamiek, de machtsverhoudingen, de wederzijdse gedragingen, de escalatiepatronen, de belasting van de kinderen en de vraag of sprake is van eenzijdige controle, wederkerige escalatie, reactief gedrag of een combinatie daarvan. Alleen dan is er een reële kans op evenwichtige feitenvinding.

De formulering van de onderzoeksopdracht kan de uitkomst mede kleuren. Wie vanaf het begin als te onderzoeken actor wordt aangewezen, stapt al met een achterstand het traject in. Dat geldt helemaal in een stelsel waarin rapportages later vaak een groot gewicht krijgen in vervolgbeslissingen.

Wie deze beschikking leest, ziet twee bewegingen tegelijk. Het hof zet een stap vooruit door de machtsdimensie serieus te nemen. Tegelijk laat de uitspraak zien hoe lastig het nog steeds is om zulke signalen te vertalen naar een scherpe, evenwichtige en methodisch zuivere beslissing.

Meer Opinie

• Opinie-startpagina