Bijgewerkt: 6 januari 2026
Binnen conflictueuze scheidingssituaties zien we regelmatig dat de onenigheid tussen ouders tot eenzijdige (in)acties leiden. Dit kan bijvoorbeeld gaan over een weigering om toestemming te geven voor een buitenlandvakantie, het staken van omgang of een plotselinge verhuizing van de kinderen met de andere ouder.

De wet biedt in situaties waarin er een spoedeisend belang is de mogelijkheid om de rechter een ordemaatregel of voorlopige voorziening te vragen. Belangrijk is hier om de juiste wettelijk ‘ingang’ te kiezen.

• Is de scheiding nog niet afgerond, is er op deelonderwerpen een tijdelijk oordeel gegeven en wordt dit plotseling niet meer nagekomen door een ouder, dan moet op basis van ‘gewijzigde omstandigheden’ een ‘spoedverzoek’ worden ingediend op basis van artikel 821 e.v. Rv in samenhang met artikel 824 lid 2 Rv.
• Binnen bijvoorbeeld een ‘bodemprocedure voor het vaststellen van een omgangsregeling’ kan op basis van 223 Rv een voorlopige omgangsregeling als ‘voorlopige voorziening’ gevraagd worden. Gaat de rechter hier in mee, dan stelt deze dus een tijdelijke omgangsregeling vast tot het moment dat er een definitieve beslissing is.
• Voor losse spoedeisende zaken is artikel 254 Rv hiervoor het startpunt.

Wordt niet de juiste ingang gekozen dan kan dit ertoe leiden dat je niet ontvankelijk wordt verklaard door de rechter waardoor die dus niet aan een inhoudelijke behandeling toekomt. Het gevolg is mogelijk cruciaal tijdsverlies. Een dergelijke zaak was aan de orde in deze uitspraak van Gerechtshof Den Haag.

Hoe snel er daadwerkelijk een beslissing volgt is afhankelijk van de mate van spoed die door de rechter eraan wordt toegekend. De praktijk in het familierecht wijst uit dat bij spoed in de regel een zaak in 14 tot 21 dagen op zitting is. De beslissing kan ook mondeling op de zitting worden gegeven.