← Terug
/ Kennisbank / Vraag en antwoord /Alimentatie/Niet-nakoming van alimentatieplicht, lijfsdwang?

Niet-nakoming van alimentatieplicht, lijfsdwang?

Bijgewerkt: 6 januari 2026
Ja, lijfsdwang als middel tot het stimuleren van nakoming wordt af en toe opgelegd. Het is een zeer zwaar middel omdat het betekent dat de alimentatieplichtige in een huis van bewaring wordt opgesloten. 

Lijfsdwang leidt daarmee tot een praktisch probleem. Is iemand opgesloten, dan is betaald werk onmogelijk. Dit betekent dus dat lijfsdwang niet automatisch betekent dat de alimentatie wel betaald zal gaan worden. Er is een grote kans dat de alimentatieplichtige met de opsluiting van de wal in de sloot belandt.

Ook kan de impact op het kind niet onderschat worden. Opsluiting betekent ook dat het kind de ouder niet meer ziet. De vraag is dan ook of lijfsdwang niet in direct tegenspraak is met ‘het belang van het kind’. Hoe dan ook zal een rechter de aanwezigheid van een contactregeling meewegen bij het al dan niet opleggen van lijfsdwang (en voor welke duur).

Helaas voor de ouders die afhankelijk zijn van alimentatie gebeurt het dat – bij gebrek aan een positief effect van de lijfsdwang – uiteindelijk een verzoek tot verlenging van lijfsdwang wordt afgewezen.

Is de alimentatie absoluut noodzakelijk voor primair levensonderhoud, dan werpt dit de alimentatiegerechtigde volledig terug op zichzelf, wat zeer schrijnende situaties kan veroorzaken. Ga er echter van uit dat dit alleen in die gevallen gebeurt waarin de financiële situatie van de alimentatieplichtige uitzichtloos is of betrokken kinderen teveel belast zouden worden.

De vraag is ook in hoeverre er niet een andere weg is of zou moeten zijn. Helaas zien we echter te weinig voorbeelden in de rechtspraak van alternatieven om hier goed richting in te geven.

Wel is het denkbaar dat volledige openheid tussen de alimentatieplichtige en de alimentatiegerechtigde bijdraagt aan wederzijds reële verwachtingen. Dit kan weer bijdragen aan rust.

💬
Je bent niet alleen. Elke werkdag helpen we ouders zoals jij bij juridische trajecten en in belastende dynamieken. Kennismaken is vrijblijvend, kosteloos en vertrouwelijk. We werken daarna op betaalde basis. Lees meer over diensten en kosten en wanneer te starten.

Biedt dit artikel de uitleg die je zocht?

Heb je een suggestie, tip of idee? Klik hier.
Wat kan beter?
Onduidelijk
Onjuiste info
Te lang
Iets anders

Bedankt voor je positieve feedback!

Bedankt voor je inbreng!

Feedback wordt in principe binnen 5 werkdagen verwerkt. Kom je later nog een keer terug?

Bedankt! Je inbreng wordt zeer gewaardeerd.

Voorbeelden

Lijfsdwang toegekend

Een vader ontloopt jarenlang zijn onderhoudsverplichtingen die voorlopig is vastgesteld op EUR 315 per maand. Er is inmiddels een schuld van € 40.652,49 waarop de man via het LBIO 1 betaling heeft gedaan. Het LBIO heeft vervolgens bankbeslag gelegd echter daar slechts een klein bedrag mee opgehaald. Andere beslagen leveren ook niets op. Het LBIO heeft aangeven dat er op dit moment geen verhaalsmogelijkheden meer zijn.

De vrouw vordert lijfsdwang. De voorzieningenrechter wijst dit toe omdat de man (wederom) geen volledig inzicht heeft in zijn financiële situatie. Duur, maximaal 12 maanden, aan te vangen binnen 6 maanden na het vonnis.

Volledige uitspraak

Een vader komt zijn alimentatieverplichting niet na. In hoger beroep tracht hij het dwangmiddel ‘lijfsdwang’ er vanaf te krijgen omdat zijn inkomen te laag is en vanwege zijn (jarenlange) psychische gesteldheid. Dit lukt niet.

Volledige uitspraak

Lijfsdwang afgewezen

Een vader komt zijn kinderalimentatieverplichting niet na. Er is een betalingsachterstand van tenminste EUR 50.000. Moeder stelt dat vader meer/weer moet gaan werken De vader stelt echter dat hij niet in staat is om meer te gaan werken vanwege psychische klachten. Hij is in 2018 door zijn huisarts is verwezen naar een psycholoog, vanwege het vermoeden van een depressieve stoornis. In het verslag van de gz-psycholoog van juni 2023 leest het hof dat de man ernstig uitgeput is en depressieve klachten heeft ontwikkeld. Vader stelt dat hij geen vermogen meer heeft. Ook procedeert hij met een toevoeging, omdat hij onvoldoende inkomen en/of vermogen heeft om de proceskosten zelf te betalen. De man heeft de beschikking van de Raad voor de Rechtsbijstand overgelegd.

Het hof legt daarom geen gijzeling op.

Volledige uitspraak

Een moeder vordert nakoming van een kinderalimentatieverplichting. De vordering bedraagt inmiddels meer dan EUR 21.000. De man stelt echter dat hij betalingsonmachtig is omdat hij failliet is gegaan. Hij zit eerder 6 maanden in detentie en opnieuw vordert de moeder lijfsdwang.

Rechtbank Noord-Holland overweegt als volgt:

Lijfsdwang is een indirect executiemiddel. Door het opsluiten van het ‘lijf’ van de schuldenaar wordt getracht hem te ‘dwingen’ alsnog aan een veroordeling te voldoen. De voorzieningenrechter is van oordeel dat in dit geval niet is te voorzien dat de man bij een nieuwe gijzeling alsnog de achterstallige alimentatie zal (kunnen) gaan voldoen. Als hij gedurende een zeer ruime periode van zes maanden in detentie daaraan niet heeft voldaan, valt niet in te zien, waarom dat in een nieuwe periode wel het geval zal zijn. Het opnieuw toewijzen van de gevorderde lijfsdwang wordt niet langer gerechtvaardigd door het belang dat met toepassing van deze dwangmaatregel wordt gediend. Opnieuw oplegging van het dwangmiddel van gijzeling zou daarmee ten onrechte het karakter van strafoplegging krijgen. De vordering in conventie zal daarom worden afgewezen.

Volledige uitspraak

Meest recente opinie

Zoek in de kennisbank