Bijgewerkt: 6 januari 2026
Of een ontvoeringsdreiging voldoende grond is voor het succesvol beëindigen van het ouderlijk gezag van een ouder, hang geheel af van de omstandigheden.

Als hoofdregel geldt dat voor iedere overbrenging van een minderjarige naar het buitenland – die (eveneens) onder ouderlijk gezag staat van een niet-meereizende ouder  – toestemming nodig is van deze niet-meereizende ouder.

Echter, wat we (helaas) zien is dat desondanks mensen toch ‘succesvol’ kinderen enige tijd meenemen / ontvoeren naar het buitenland. Dit gebeurt dan doordat ze het kind eerst naar een ander land overbrengen en ze van daaruit verder reizen naar de eindbestemming. Ook kunnen vervoersmethoden worden gekozen die minder strenge grenscontroles hebben.

Zie in dit kader ook het rechtspraakoverzicht bij onze Special: Aangifte bij niet-nakoming. Dit betreft daar uiteraard slechts voorbeelden van gevallen van mensen die uiteindelijk strafrechtelijk zijn veroordeeld.

Is een anti-kinderontvoeringsmaatregel mogelijk?

Heb je een serieuze verdenking, dan lijkt het logisch om van te voren al maatregelen te treffen om de kans op ontvoering te verkleinen of geheel weg te nemen. Echter, de kans op een succesvolle juridische actie is klein als er niet hard bewijs is van het voornemen, bijvoorbeeld in de vorm van aantoonbare voorbereidingshandelingen.

Een dergelijke zaak was bijvoorbeeld aan de orde in deze uitspraak van Gerechtshof Den Haag. Een vader trachtte de moeder het ouderlijk gezag te ontnemen omdat er een voornemen zou zijn dat de kinderen met de moeder, zonder toestemming van de vader, zouden emigreren naar het buitenland. De vader slaagde er echter niet in om het voornemen van moeder voldoende concreet te maken. Ook gaf de moeder er blijk van bekend te zijn met de regels die er zijn voor reizen naar het buitenland met een minderjarige.

Verder vond het gerechtshof nog van belang dat het land waar moeder ‘vermeend de kinderen naartoe zou kunnen ontvoeren’ was aangesloten bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag. Dit verdrag regelt in dit soort situaties dat het kind en de achtergebleven ouder in principe z.s.m. worden herenigd. Zowel de rechtbank als Gerechtshof Den Haag wees het verzoek van vader om moeder het ouderlijk gezag te ontnemen uiteindelijk af.

De kinderen mogelijk naar een niet-HCCH-land?

Uit de hiervoor genoemde uitspraak van Gerechtshof Den Haag zou je indirect de conclusie kunnen trekken dat als het ontvoeringsvoornemen naar een land is dat niet is aangesloten bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag de kans op een ‘anti-kinderontvoeringsmaatregel’ groter is.

Dat gezegd; waar het praktisch gezien uiteindelijk om draait is hoe effectief de grenscontroles en hoe afschrikwekkend eventuele strafrechtelijke sancties zijn voor de ouder met dit eventuele voornemen.

Welke landen wel en niet zijn aangesloten bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag vind je op de website van het HCCH (de landen met een ‘A’, hebben het aanvaard, met een ‘R’ hebben het geratificeerd als ‘wet’).