Wat doe ik als de rechter vooringenomen (b)lijkt?
Bijgewerkt: 2 april 2026
Mensen die procederen, melden regelmatig dat ze op de zitting al het gevoel hadden welke kant de beslissing van de rechter op zou gaan. Het gevoel baseerden ze bijvoorbeeld op de wijze van vraagstelling door de rechter, een ongelijke verdeling van spreektijd of dat de rechter niet kritisch doorvroeg op niet-onderbouwde argumenten.
Is een rechter vooringenomen, niet neutraal of niet objectief, dan kan dit een reden zijn om de rechter te wraken. Wraking in het familierecht komt echter niet veel voor en in de zaken die er wel zijn wordt de wraking meestal afgewezen. Er zijn echter soms ook toewijzingen.
Zo werkt een wraking
De wraking kan mondeling tijdens de zitting worden medegedeeld. Daarnaast kan het schriftelijk voorafgaande of na afloop van de zitting. De wraking moet worden gedaan zodra de feiten of omstandigheden aan de verzoeker bekend zijn geworden. Een wraking is sowieso te laat zodra de rechter uitspraak heeft gedaan. Een wraking moet worden gemotiveerd. Is aan één van beide voorwaarden niet voldaan dan leidt dit mogelijk tot niet-ontvankelijkheid, zoals in deze uitspraak van de wrakingskamer van Rechtbank Midden-Nederland waarin iemand pas 1 maand nadat de feiten waarop de wraking werd gebaseerd de rechter wraakte.
Bij een wrakingsverzoek beoordeelt de zogenaamde wrakingskamer de argumenten die je inbrengt en beslist dan of dezelfde rechter of een andere rechter je zaak gaat behandelen. Het is niet mogelijk om in hoger beroep of cassatie te gaan tegen een beslissing van de wrakingskamer. In theorie is het zelfs mogelijk om de rechters van de wrakingskamer te wraken.
Wraking is hier in de wet verankerd.
Let op! Het misbruiken van wraking, zoals in deze uitspraak, kan ertoe leiden dat de wrakingskamer oordeelt dat een volgend wrakingsverzoek niet in behandeling wordt genomen.
Het dilemma van wraking
Het dilemma met wraking is dat het vertraagt en dat kan niet in je eigen belang zijn, bijvoorbeeld als je procedeert voor omgang met je kind. Ook wordt een eerdere beschikking regelmatig in hoger beroep vernietigd, of je weet al zeker dat er hoe dan ook een hoger beroep zal gaan volgen. Tenslotte kan het een negatief beeld van jou vormen als partij die met iedereen de strijd aangaat, bijvoorbeeld bij de vertegenwoordiger van de Raad voor de Kinderbescherming die eventueel bij de zitting aanwezig is.
Als je in zo een situatie zit is het een keuze; vertraging, persoonlijk beeldvorming en extra kosten versus misschien een nieuwe beoordeling te krijgen, als je wrakingsverzoek wordt toegewezen.
Wrakingsverzoeken in het familie-/jeugdrecht worden zelden toegewezen
Er zijn meer dan 470 wrakingszaken [stand najaar 2025] gepubliceerd op rechtspraak.nl. We hebben slechts 6 uitspraken teruggevonden waarin het wrakingsverzoek is toegewezen:
- Gerechtshof Den Haag 24-2-2026
- Rechtbank Midden-Nederland 21-11-2023
- Rechtbank Den Haag 20-09-2021
- Rechtbank Gelderland 13-08-2018
- Rechtbank Rotterdam 25-08-2017
- Rechtbank Midden-Nederland 21-07-2015
- Rechtbank Groningen 20-09-2011
Verzoeken die het niet hebben gehaald
- De rechter traineert de procedure door de zitting uit te stellen (deze uitspraak van Rechtbank Midden-Nederland). Zo kan een tijdelijke beslissing om bijvoorbeeld de omgang tijdelijk in te perken lang voortduren ondanks dat de tijd dat beslissing oorspronkelijk voor een bepaalde tijd was.
- Wordt aangevuld.
Hoe een gevoel van vooringenomenheid toch een plaats te geven in de procedure zonder daadwerkelijk te wraken
Wat we aanraden is om bij de zittingsvoorbereiding een eventueel wrakingsverzoek in ieder geval even te bespreken met de advocaat.
Zo kan een aanpak zijn dat je de advocaat een signaal geeft en dat deze op dat moment een schorsing vraagt voor overleg. Jullie kunnen dan op de gang kort overleg voeren en ook bij terugkomst een moment nemen om de reden van de schorsing aan te stippen. Dus geen wraking, maar wel een standpunt in het verslag (proces verbaal) van de zitting.
Dit standpunt kan zijn dat je als welwillende ouder graag zou willen dat er oplossingen komen in het belang van je kind en dat daarvoor essentieel is dat alle feiten en gebeurtenissen juist worden weergegeven en ook de plaats krijgen in de beoordeling door de rechter die ze verdienen.
Biedt dit artikel de uitleg die je zocht?
Bedankt voor je positieve feedback!
Bedankt voor je inbreng!
Feedback wordt in principe binnen 5 werkdagen verwerkt. Kom je later nog een keer terug?
