Wat is een schriftelijke aanwijzing?
Bijgewerkt: 29 juli 2026
Een schriftelijke aanwijzing tijdens een ondertoezichtstelling heeft tot doel om bij één of beide ouders een gedragsverandering te bewerkstelligen en omvat een instructie over de verzorging en opvoeding van het kind. Een gezaghebbende ouder is verplicht om de schriftelijke aanwijzing op te volgen. Doet deze dat niet, dan kan de Gecertificeerde Instelling (“GI”) de rechter verzoeken de aanwijzing te bekrachtigen en daarbij een dwangregeling op te leggen.
Voorbeelden schriftelijke aanwijzing
Een voorbeeld van een schriftelijke aanwijzing is bijvoorbeeld te lezen in deze uitspraak van Rechtbank Midden-Nederland. Daarin staat het volgende:
U werkt mee aan de uitvoering van de ondertoezichtstelling en het daaraan gekoppelde Plan van Aanpak (de SAVE rapportage). Dit betekent dat u op afspraken verschijnt en deze niet afzegt en u zich houdt aan de afspraken rondom communicatie zoals deze zijn opgenomen in de SAVE rapportage.
U houdt zich aan de beschikking waarin de omgang is vastgelegd. Dit betekent dat het afwijken van de beschikking alleen kan op aanwijzing van de gezinsvoogd. En niet eenzijdig door u wordt stopgezet. De wensen en behoeftes van [voornaam van minderjarige 2] zullen hierin leidend zijn.
U meewerkt aan de intake bij [naam organisatie] en dit traject in woord en daad ondersteunt. Dat betekent dat wanneer [naam organisatie] u dit vraagt u op afspraken verschijnt en hun adviezen opvolgt.
U [voornaam van minderjarige 1] en [voornaam van minderjarige 2] niet belast met uw eigen emoties of volwassen zaken. Dit betekent dat u [voornaam van minderjarige 1] en [voornaam van minderjarige 2] niet meeneemt in cc van e-mails die u aan anderen stuurt, zij via de e-mail/app/telefoon niet belast worden met negatieve uitspraken over de andere ouder, of zaken met betrekking tot de echtscheiding, de verkoop van het huis of de aangifte van stalking die moeder tegen u gedaan heeft.
U hulp zoekt voor uzelf om op die manier inzicht te krijgen in uw eigen handelen. En u meewerkt aan een intake bij Parallel Ouderschap.
Deze aanwijzing instrueert de ouder bepaalde resultaten te behalen en om bepaalde inspanningen te verrichten. Wat echter opvalt is dat er geen termijnen worden gesteld voor de inspanningen en er ook geen duidelijke consequenties worden gesteld aan het niet-naleven van de schriftelijke aanwijzing. Wat ook opvalt is dat de aanwijzing de ouder niet instrueert zich te houden aan de (geest van de) ouderschapsnormen.
Een andere variant is de schriftelijke aanwijzing in deze uitspraak van Rechtbank Amsterdam.
U geeft binnen twee weken inzicht over het hulpverleningstraject en werkt u mee aan forensische individuele behandeling voor uzelf;
U neemt binnen 5 werkdagen contact op met Levvel om een afspraak te maken voor een herstelgesprek. Dit herstelgesprek wordt binnen twee weken gepland.
U laat binnen de gestelde termijnen weten welke stappen u heeft ondernomen om aan bovenstaande te voldoen, dit doet u telefonisch of via de mail..
Deze schriftelijke aanwijzing geeft wél concrete termijnen. Ook omvat de aanwijzing iets dat de i.c. de moeder moet doen dat haarzelf betreft (forensische individuele behandeling).
Een schriftelijke aanwijzing die insteekt op ‘het bevorderen van de banden kind andere ouder’ lees je in deze uitspraak van Rechtbank Zeeland-West-Brabant.
U draagt naar [minderjarige 1] en [minderjarige 2] uit dat zij bij moeder blijven wonen, zoals de meervoudige kamer van de rechtbank heeft besloten bij beschikking van 2 augustus 2024.
U doet geen uitspraken dan wel handelingen in nabijheid van [minderjarige 1] en [minderjarige 2] waardoor u moeder diskwalificeert dan wel beschuldigt van (kinder)mishandeling.
Geregeld een tandeloze tijger
We zien zelden dat het niet-naleven van de schriftelijke aanwijzing wordt opgevolgd door een verzoek aan de rechter om nakoming van de (bekrachtigde) aanwijzing door de ouder af te dwingen, bijvoorbeeld door de rechter te verzoeken dwangsommen op te leggen. In de praktijk leidt dit er geregeld toe dat mn hoofdverblijfouders wegkomen met halfslachtige pogingen in plaats dat ze worden gehouden aan de resultaten die de inspanningsplichten impliceren, en die voortvloeien uit de gronden voor de ondertoezichtstelling.
Soms echter zet de GI wel door en verzoekt deze bekrachtiging van de schriftelijke aanwijzing, zoals in deze uitspraak van Gerechtshof Den Bosch, deze uitspraak van Rechtbank Limburg en deze uitspraak van Rechtbank Rotterdam. Dat er soms dwangsommen worden opgelegd volgt bijvoorbeeld uit deze uitspraak en deze uitspraak van Rechtbank Midden-Nederland, en deze uitspraak en deze uitspraak van Rechtbank Noord-Holland. Dit zijn echter uitzonderingen.
De GI kan dit echter niet te snel doen na de schriftelijke aanwijzing. De betreffende ouder moet een kans hebben gehad om te voldoen aan de in schriftelijke aanwijzing beschreven instructie. Als deze kans feitelijk niet is gegeven, dan kan dit leiden tot afwijzing van de door de GI verzochte bekrachtiging, zoals het geval was in deze uitspraak van Rechtbank Den Haag.
Naar de rechter voor vervallenverklaring
De ouder kan de rechter binnen 2 weken en zonder advocaat verzoeken de aanwijzing vervallen te verklaren. Omdat de schriftelijke aanwijzing een beschikking in de zin van artikel 1:3 van de Algemene Wet bestuursrecht (hierna: Awb) is toetst de rechter of de gecertificeerde instelling de algemene voorschriften over zorgvuldigheid, evenredigheid en een deugdelijke motivering in acht heeft genomen.
Gecertificeerde Instellingen communiceren niet altijd (juist) of danwel wanneer er sprake is van een schriftelijke aanwijzing. JBRR in deze uitspraak van Rechtbank Rotterdam bijvoorbeeld vond de instructie waarin de omgang werd aangepast ‘gewoon een e-mail’ die niet was bedoeld als een schriftelijke aanwijzing. De rechter zag het echter anders en concludeerde dat de instructie wel degelijk een schriftelijke aanwijzing was omdat deze was gericht op ‘enig rechtsgevolg’.
SA vervallen verklaard
Lees ook dit
Biedt dit artikel de uitleg die je zocht?
Bedankt voor je positieve feedback!
Bedankt voor je inbreng!
Feedback wordt in principe binnen 5 werkdagen verwerkt. Kom je later nog een keer terug?
