Vervangende toestemming schoolkeuze Sub-thema

Een inschrijving bij een (andere) school is één van de tientallen gezagsbeslissingen waarbij bij gezamenlijk gezag toestemming nodig is van de andere gezaghebbende ouder. Lukt dit niet in overleg met de andere ouder, dan kun je de familierechter vragen om hierin een beslissing te nemen.

School is een belangrijk onderdeel in de opvoeding en de ontwikkeling van een kind. Ook heeft de schoolkeuze mogelijk direct impact op het leven van ouders en kind door bijvoorbeeld de reisafstand en/of de religieuze vorming.

Een wijziging van school is regelmatig aan de orde als gevolg van een verhuizing van de ouder waarbij het kind het hoofdverblijf heeft. Zie in dit kader het themadossier verhuizingen.

Soms is de schoolkeuze wel zelfstandig het onderwerp van een procedure. Zoals gebruikelijk in het familierecht is de uitkomst van zo een procedure zeer onzeker.

Het is belangrijk om een eventuele keuze voor een specifieke school goed voor te bereiden. Is er sprake van een ongelijke zorgverdeling, dan heeft de rechtspraak veelal de voorkeur voor een school dichtbij de woning van de hoofdverzorgende ouder. Is de zorgverdeling echter gelijk, dan kunnen andere factoren doorslaggevend zijn, zoals in deze uitspraak. Hierin vond de rechter een kleinere school (nabij de woning van vader) beter passen bij het kind, dan een grote school (nabij de woning van moeder). In deze uitspraak van Rechtbank Zeeland-West-Brabant, nam de vader het standpunt in dat het beste kon worden gekozen voor een school tussen de woonplaatsen van de ouders in. Dit legde de rechter naast zich neer met de volgende kindgerichte overweging:

Er is vooraf nooit zekerheid over de uitkomst te geven. Heeft de schoolkeuze bijvoorbeeld grote effecten op de reistijd naar school vanaf de andere ouder, dan kan dit ook ertoe leiden dat de rechter kiest voor een andere school die meer ‘in het midden ligt’ (mits verzocht door één van de ouders). Ook kan er een specifieke noodzaak zijn om een kind naar een bepaalde school te laten gaan (stel bijvoorbeeld een SBO-school die niet in elke gemeente is).

In deze uitspraak hanteert Gerechtshof Den Haag 4 wegingsfactoren voor een schoolwissel nl:

• of de huidige school tekortschiet;
• of het kind op de huidige school op zijn/haar plaats is;
• waar het kind gewend is en waar hij/zij vriendjes heeft; en
• waar de ouders ten tijde van de relatie voor ogen hadden dat het kind naar school zou gaan.

Kom je er niet uit met je ex-partner, dan zijn er feitelijk geen andere keuzes dan (i) te berusten in de situatie of (ii) een verzoekschriftprocedure te starten om toestemming te krijgen voor de schoolwijziging (ook wel vervangende toestemming genoemd).

Wordt een schoolwijziging doorgedrukt zonder (vervangende) toestemming vooraf, dan kan een rechter dit als een contra-indicatie zien voor het ouderlijk gezag van de zelfbepalende ouder.

Tot slot, een opmerkelijk standpunt van de Raad voor de Kinderbescherming in deze uitspraak van Rechtbank Den Haag. Hierin neemt de raad op zitting het volgende standpunt in: “dat het kinderen vaak een veilig gevoel geeft als een halfzusje of halfbroertje naar dezelfde school gaat”. Hoewel invoelbaar, is de vraag die dit standpunt oproept op welk empirisch gegeven de Raad dit baseert en of dit consistent naar voren wordt gebracht.