Thema · Erkenning

Laatst bijgewerkt op: | Wetsingang: artikel 1:204 lid 3 BW | Leestijd: 12 minuten

Ben je voor of na de geboorte van je kind uit elkaar gegaan en kan je als biologische vader je kind niet erkennen? Dan is het in beginsel mogelijk om alsnog je kind te erkennen door de rechter vervangende toestemming te vragen.

Het erkennen van je kind is zeer belangrijk voor je rechtspositie en ook toekomstige vooruitgang voor wat betreft omgang en gezag. Wacht hier dan ook niet te lang mee. Dien binnen 3 maanden nadat je aan de moeder kenbaar hebt gemaakt dat je wilt erkennen een verzoekschrift vervangende toestemming tot erkenning in.

Het zachte toetsingskader van de rechter maakt de uitkomst van een verzoek tot vervangende toestemming tot erkenning onzeker. De uitkomst is in de meeste gevallen ook afhankelijk van het advies van de Raad voor de Kinderbescherming en de Bijzondere Curator.

Je kind door een ander erkend?
Mocht iemand je kind met toestemming van de moeder al hebben erkend, dan is het niet altijd zeker dat je alsnog in staat zult worden gesteld om je kind te erkennen. Lees hier hoe je de eerdere erkenning ongedaan kunt laten maken. Mocht dit aan de orde zijn, dan is het overigens gebruikelijk om een gecombineerd verzoek in te dienen bij de rechter, waarin eerst vernietiging van de eerdere erkenning wordt verzocht en een opvolgend verzoek tot vervangende toestemming tot erkenning.

Wil je erkennen (al dan niet met tussenkomst van de rechter), let dan goed op op de wijze waarop je communiceert met de moeder. Vermijd strijd, ook met het umfeld van moeder. Documenteer al je inspanningen goed en stel redelijke termijnen.

Ondervind je bij erkenning al weerstand, dan is er waarschijnlijk nog een lange weg te gaan met mogelijk meerdere rechtszaken. Het beste is om daar vanaf het begin ook naar te handelen.

Mocht je je kind alsnog niet kunnen erkennen? Dan is het nog steeds mogelijk om een omgangsregeling te krijgen, mits je kunt aantonen dat het niet toekennen daarvan bij jezelf mogelijk leidt tot een schending van jouw recht op privéleven (‘private life’) volgens art. 8 lid 1 EVRM. Of dit wordt toegewezen is echter zeer afhankelijk van jouw (positieve) gedragingen voorafgaande aan het verzoek.

Onze familierecht-praktijk helpt welwillende ouders in scheidingssituaties die extreem gepolariseerd zijn. We begrijpen voor welke opgave je staat, zowel persoonlijk als juridisch. We kunnen je helpen. Meer info? Contact ons vrijblijvend en vertrouwelijk.

Rechtspraak

Erkenning toegestaan

Een man en een vrouw hebben al twee kinderen (16 en 13) en in 2012 wordt kind 3 geboren. Kind 3 wordt opgevoed door de moeder en haar nieuwe partner. Vader wil erkennen doch krijgt geen toestemming van moeder.

Verilabs doet 2 maal onderzoek, beide malen 99,9999…% duidelijkheid. Moeder komt met DDC rapport dat vaderschap nieuwe partner zou aantonen. Onware stelling. Stelt tevens ‘klem en verloren’ en dat kindbelang in gedrag zou komen met de erkenning.

Contra-indicaties niet aangetoond door moeder, volgt bekrachtiging rechtbankuitspraak. Na 2,5 jaar eindelijk duidelijkheid.

Naschrift: Opzettelijk onwaarheden verkondigd. Op voorhand stellen niet de wettelijke opdracht van gezagsouders te kunnen vervullen dat zij; klem en verloren en (emotionele) belasting die daaruit voortvloeit voor het kind dient te voorkomen. Daarmee schending rechten van het kind vergoelijken. Waarom geen 21RV-sanctie en/of proceskostenveroordeling en/of onderzoek naar de veiligheid van de thuissituatie bij moeder thuis?

Volledige uitspraak

Een man en een vrouw hebben 2 jaar een relatie waaruit in 2017 een kind wordt geboren. De moeder verzet zich tegen erkenning en de vader verzoekt de rechter hem vervangende toestemming voor erkenning te verlenen.

De vader heeft zich terughoudend opgesteld en sinds de geboorte niet overmatig contact gezocht. Hij geeft blijk van welwillendheid door zich op geen enkele wijze grensoverschrijdend te hebben gedragen richting de moeder sinds de geboorte van het kind.

Het het hof ziet daarin geen aanknopingspunten die erop wijzen dat de vader niet in staat zou zijn om op een voor het kind verantwoorde wijze om te gaan met zijn vaderrol als deze juridisch wordt vastgelegd.

De moeder stelt in een zeer laat stadium in de procedure verkracht te zijn tijdens de relatie. Tevens stelt zij PTSS te hebben wat samenhangt met de erkenning. Ze levert echter geen bewijs dat de verkrachting werkelijk heeft plaatsgevonden en dat de PTSS en psychische problemen direct samenhangen met het verzoek tot erkenning van het kind. Daarnaast is gebleken dat de moeder in de loop van de tijd haar verhaal is gaan bijstellen.

Zowel de raad als de bijzonder curator steunen de erkenning.

Het hof concludeert dat de weerstand van moeder tegen de erkenning ‘van emotionele aard’ is. Dit is volgens gangbare rechtspraak onvoldoende om de vader en kind de erkenning te ontzeggen.

Volledige uitspraak

Duidelijke toepassing door het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van de “tenzij -situatie” na meer dan 2,5 jaar stagnatie voor een vader die zijn kind wilde erkennen.

Uitgangspunt is dat aan een verwekker vervangende toestemming tot erkenning wordt verleend, tenzij komt vast te staan dat dit de belangen van de vrouw bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt.

Het enkel stellen dat dit stress oplevert, dat er emotionele bezwaren zijn of slechte communicatie is, is onvoldoende. Dat een psycholoog verklaart dat de vrouw ‘rust’ nodig heeft, is eveneens onvoldoende grond om erkenning te ontzeggen of verder te vertragen.

Ook worden stappen naar een omgangsregeling tussen de vader en zijn kind ingeleid met een onderzoek van de Raad voor de Kinderbescherming.

Volledige uitspraak

Een moeder verzet zich uit alle macht tegen de erkenning van haar kind door de man die zijn zaad op verzoek leverde. Wilde bij nader inzien niet dat de biologisch vader het kind zou erkennen. Echter, partijen maakten voor de geboorte wel afspraken dat de vader juridisch ouder zou kunnen worden en dat het kind de achternaam van vader zou gaan dragen.

Na de geboorte is er geen contact geweest tussen het kind en vader d.w.z. dit werd door moeder niet toegestaan.

De rechter beoordeelt het verzoek op basis van artikel 1:204 lid 3b BW. Nu het kind en de biologisch vader geen contact hebben, is er geen sprake van ‘family life’, echter op basis van de gedragingen is het wel aannemelijk dat er ‘intended family life’ is. En op basis daarvan kan de biologisch vader alsnog erkennen. Ook omgangsregeling.

Volledige uitspraak

Bij de beoordeling of de erkenning alsnog kan worden toegewezen wordt er ook gekeken of de verhouding tussen de moeder en het kind ongestoord doorgang kan vinden.

In deze situatie stelde moeder zich op het standpunt dat zij – vrij vertaald – in een onevenwichtige psychische toestand terecht zou komen als de biologische vader het kind zou kunnen erkennen, dit terwijl ze eigenlijk alleen emotionele bezwaren had tegen de erkenning. Dit laatste was onvoldoende voor het hof. De erkenning werd alsnog toegewezen.

Volledige uitspraak

Een PTSS stoornis bij moeder en de mogelijke additionele stress die een erkenning zou opleveren bij moeder vond het hof in deze zaak van onvoldoende gewicht om tegen erkenning door de biologische vader te beslissen.

Overigens was er in deze zaak wel eenmalig een situatie van huiselijk geweld, waarvoor de vader hulp heeft gezocht. En de kinderen waren uit huis geplaatst geweest.

Volledige uitspraak

Moeder ging kort na de geboorte van haar kind van haar toenmalige partner (de verwekker) samenwonen met een nieuwe partner. Ze liet haar nieuwe partner het kind erkennen.

Het gerechtshof was het eens met de rechtbank dat moeder misbruik had gemaakt van haar bevoegdheid om een ander dan de verwekker het kind te laten erkennen. Dit misbruik was gelegen in het feit dat de erkenning plaatsvond kort nadat de verwekker schriftelijk had aangegeven het kind te willen erkennen.

Dat de moeder emotionele bezwaren heeft tegen erkenning van het kind door de man, vormt op zichzelf geen reden om vervangende toestemming tot erkenning te weigeren. Het belang bij het tot stand brengen van een familierechtelijke betrekking tussen het kind en haar biologische vader prevaleert. De vader kreeg alsnog vervangende toestemming om het kind te erkennen.

Volledige uitspraak

Erkenning afgewezen

Vrouw laat 4 maanden na de geboorte een ander dan de verwekker haar tweeling erkennen. De verwekker tracht dit ongedaan te maken, doch verzuimt voldoende aan te tonen dat hij niet in de gelegenheid is geweest om op tijd vervangende toestemming te vragen of dat de moeder tot doel had om met de erkenning de belangen van de verwekker te schaden. Verzoek tot vervangende toestemming wordt afgewezen.

Volledige uitspraak

Verwekker kiest ervoor om na de geboorte moeder en kind ‘met rust te laten’ en verricht ook geen/onvoldoende inspanningen om zijn kind alsnog te erkennen, danwel met de moeder in contact te blijven. Moeder beslist op een gegeven moment om haar nieuwe partner het kind (als ±2 jarige) te laten erkennen. De verwekker tracht deze erkenning ongedaan te maken, echter is niet succesvol. Moeder heeft geen misbruik gemaakt van haar recht om een ander het kind te laten erkennen. Verwekker maakt onvoldoende aannemelijk dat er andere omstandigheden zijn dien van voldoende gewicht zijn, dat hem de erkenning niet is aan te rekenen.

Volledige uitspraak

Moeder had kort na de geboorte van het kind een ander dan de biologische vader het kind laten erkennen. De biologische vader liet – toen het kind ongeveer 1 jaar oud was – weliswaar aan moeder weten dat hij het kind alsnog wilde laten erkennen, echter hij zette zijn voornemen te laat door. Pas 8 maanden nadat hij het voor het eerst kenbaar maakte, diende zijn advocaat het verzoekschrift in.

Volgens zowel de rechtbank en aansluitend het gerechtshof was dit te laat. Volgens vaste rechtspraak moet het verzoek daartoe binnen 3 maanden worden ingediend. Het recht van de juridische vader kon door het verloop van deze termijn door de biologische vader niet meer worden aangetast.

Volledige uitspraak

In deze situatie was de vader een biologische vader van Nigeriaanse afkomst. Zijn verblijfsstatus in Nederland was onzeker.

Deze onzekere verblijfsstatus evenals (ogenschijnlijke) vaagheden van de vader waren voor het hof voldoende redenen om te stellen dat moeder door de vader in een zodanig onevenwichtige psychische toestand komt te verkeren dat er een onaanvaardbaar risico ontstaat dat zij niet in staat is om het kind het stabiele opvoedingsklimaat te bieden dat hij nodig heeft en dat daardoor het kind in zijn sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling wordt belemmerd.

Volledige uitspraak

Een psychische indicatie en bepaalde gedragingen van de vader waren in deze zaak van doorslaggevend belang voor het hof om toch tegen erkenning voor de vader van het kind te beslissen. Het hof ging daarmee voorbij aan adviezen vóór erkenning door zowel de Raad voor de Kinderbescherming en de Bijzonder Curator die was benoemd.

Volledige uitspraak

Lees ook dit

  1. Het uitgangspunt is dat zowel het kind als de biologische vader er aanspraak op hebben dat hun relatie rechtens wordt erkend als een familierechtelijke rechtsbetrekking.
  2. De wettelijke hoofdredenen tot afwijzing van de erkenning zijn dat (i) als dit de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of (ii) een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt. In principe wordt van ‘psychische nood’ bij de moeder niet snel uitgegaan zonder medische onderbouwing. Alleen ‘emotionele weerstand’ is onvoldoende. De emotionele gevolgen voor moeder van een verdere ‘rechtenverwerving’ van de juridisch ouder in spé kan ervoor zorgen dat erkenning toch niet wordt toegewezen.
  3. Psychische indicaties of gedragingen aan de zijde van de biologische vader kunnen van voldoende gewicht zijn om het argument van ‘psychische nood’ bij de moeder aan te nemen.
  4. Het is van groot belang om de termijnen in de gaten te houden. Is er een wens tot erkenning aan de moeder (schriftelijk) overgebracht dan moet het verzoekschrift daartoe binnen 3 maanden volgen.
  5. Het komt voor dat in plaats van een opdracht aan de moeder om te werken aan het (psychisch) leren omgaan met een nieuwe situatie (waarin de biologisch vader heeft kunnen erkennen), er toch tegen erkenning wordt besloten.
  6. Houd er rekening mee dat niet-erkennen uit rancune of om de moeder financieel te raken een contra-indicatie is voor een beroep op ‘private life’.
  7. In beginsel geldt zowel voor de erkenning op zich, als een eventueel beroep op ‘private life’, dat je in een betere uitgangspositie bent als je kunt aantonen dat je altijd in het belang van het kind hebt gedacht en gehandeld en dat de gejuridiseerde verhouding met de moeder (min of meer) buiten jouw schuld is ontstaan.
  • Hoe en wanneer de verwekker kenbaar gemaakt heeft dat deze het kind (alsnog) wil erkennen.
  • Hoeveel tijd er is verstreken tussen het eerste moment van het kenbaar maken van de wens tot erkenning aan de moeder en het indienen van het verzoekschrift. (3 maandstermijn!)
  • In hoeverre vast staat dat de man die wil erkennen echt de biologische vader is.
  • De leeftijd van het kind.
  • Indien een ander dan de verwekker al heeft erkend met toestemming van de moeder, onder welke omstandigheden deze erkenning tot stand is gekomen.
  • In hoeverre de verwekker eerder wel toestemming heeft verleend aan de erkenning door een ander.
  • In hoeverre de erkenning de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt.
  • In hoeverre een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt met de erkenning.

Overig

Wetsvoorstel D66
Momenteel is er een wetsvoorstel in voorbereiding door D66 dat ertoe zou moeten leiden dat vaders die hun kind erkennen, automatisch ook gezag zouden krijgen.

Deel dit

Laatst bijgewerkt op: