Erkenning Thema

Ben je voor of na de geboorte van je kind uit elkaar gegaan en kan je als biologische vader je kind niet erkennen? Dan is het in beginsel mogelijk om alsnog je kind te erkennen door de rechter vervangende toestemming te vragen. Dit is ook mogelijk niet-biologisch ouders die een kind hebben gekregen met behulp van een Donor.

Het erkennen van je kind is zeer belangrijk voor je rechtspositie en ook toekomstige vooruitgang voor wat betreft omgang en gezag. Wacht hier dan ook niet te lang mee. Dien binnen 3 maanden nadat je aan de moeder kenbaar hebt gemaakt dat je wilt erkennen een verzoekschrift vervangende toestemming tot erkenning in. Handel je te traag dan kán het ertoe leiden dat de moeder een ander je kind laat erkennen.

Het zachte toetsingskader van de rechter maakt de uitkomst van een verzoek tot vervangende toestemming tot erkenning onzeker. De uitkomst is in de meeste gevallen ook afhankelijk van het advies van de Raad voor de Kinderbescherming en de Bijzondere Curator.

Soms een DNA-onderzoek nodig

Als het onzeker is dat degene die wil erkennen de biologisch vader is, dan kan de rechter beslissen dat er een DNA-onderzoek wordt uitgevoerd. Voor een voorbeeld daarvan lees deze uitspraak van Rechtbank Den Haag. De rechtbank benoemt Verilabs als deskundige, verplicht beide ouders mee te werken en legt de kosten in principe bij de vader neer. Pas nadat de DNA-uitslag bekend is, beslist de rechter verder over erkenning, gezag en zorg- en omgangsregeling.

Je gedrag doet ertoe

Wil je erkennen (al dan niet met tussenkomst van de rechter), let dan goed op op de wijze waarop je communiceert met de moeder. Vermijd strijd, ook met het umfeld van moeder. Documenteer al je inspanningen goed en stel redelijke termijnen.

Ondervind je bij erkenning al weerstand, dan is er waarschijnlijk nog een lange weg te gaan met mogelijk meerdere rechtszaken. Het beste is om daar vanaf het begin ook naar te handelen.

We zien in de praktijk regelmatig dat de rechtspraak de moeder lang tot soms zeer lang uit de wind houdt. Een voorbeeld hiervan lees je in deze uitspraak van Rechtbank Den Haag. Wat hierin relevant is, is de tijd tussen het indienen van het verzoekschrift door de vader (kennelijk kort na de geboorte) en datum de uitspraak over erkenning (meer dan 1 jaar). In die specifieke uitspraak betekende dit nog niet eens duidelijkheid over gezag en omgang.

Het spreekt voor zich dat vanuit het perspectief van het EVRM dit soort lange doorlooptijden niet snel werkelijk in het belang van het kind zijn. Sterker, het zet in de meeste gevallen de kind-vaderband reeds vanaf het begin op grote afstand en o.i. is dit in strijd met de in 2020 gewijzigde richtlijnen aangaande de zorgverdeling voor (zeer) jonge kinderen.

Je kind door een ander erkend?

Mocht iemand je kind met toestemming van de moeder al hebben erkend, dan is het niet altijd zeker dat je alsnog in staat zult worden gesteld om je kind te erkennen. Lees in dit kader ook de V&A: Ex laat ander mijn kind erkennen, kan dat? Lees hier hoe je de eerdere erkenning ongedaan kunt laten maken. Slechts onder specifieke omstandigheden kan die erkenning dan worden vernietigd. Lees deze uitspraak van Rechtbank Den Haag voor een voorbeeld waarin de biologisch vader niet succesvol was.

Mocht dit aan de orde zijn, dan is het overigens gebruikelijk om een gecombineerd verzoek in te dienen bij de rechter, waarin eerst vernietiging van de eerdere erkenning wordt verzocht en een opvolgend verzoek voor vervangende toestemming tot erkenning.

Niet kunnen erkennen en toch omgang?

Mocht je je kind alsnog niet kunnen erkennen? Dan is het nog steeds mogelijk om een omgangsregeling te krijgen, mits je kunt aantonen dat het niet toekennen daarvan bij jezelf mogelijk leidt tot een schending van jouw recht op privéleven (‘private life’) volgens art. 8 lid 1 EVRM. Of dit wordt toegewezen is echter zeer afhankelijk van jouw (positieve) gedragingen voorafgaande aan het verzoek. Hoe meer je je inspant, hoe groter de kans dat het wordt toegewezen.

Voor een succesvol beroep op ‘private life’ is essentieel dat je duidelijk maakt dat contact met en toegang tot je het kind een belangrijk deel betreft van je identiteit. Dit doe je door jezelf toegewijd te tonen aan het ouderschap, dat je je vasthoudend toont om contact met je kind te bewerkstelligen en dat je bijvoorbeeld voorbereidingshandelingen hebt getroffen zoals het inrichten van een kinderkamer, en dat je op tijd het juridische traject inleidt als duidelijk wordt dat het in onderling overleg niet gaat lukken. Lees voor een voorbeeld, deze uitspraak van Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Erkennen als niet-biologisch ouder

De rechter toetst aan artikel 1:204 lid 4 BW, t.w.:

• Of je de levensgezel van de biologisch moeder was.
• Of je hebt ingestemd met de daad die de verwekking tot gevolg had.
• Of de erkenning in het belang van het kind is.