Omgangsregeling hervatten Sub-thema

Weinig is zo pijnlijk voor kind en ouder als een contactmoment dat wordt geblokkeerd door de andere ouder. Kinderen zijn gebaat bij duidelijkheid en regelmaat. Ook leiden dit soort gebeurtenissen vaak tot grote spanningen tussen de ouders. En ook dit is niet in het belang van het kind. Wordt een omgangsregeling herhaaldelijk en/of langdurig niet nagekomen, dan is een rechtszaak meestal onvermijdelijk.

Wat de reden ook is voor de niet-nakoming. De niet-nakomende ouder heeft niet het recht om een omgangsregeling te doorkruisen. Het is namelijk een vorm van eigenrichting die in beginsel niet is toegestaan, aldus bijvoorbeeld Rechtbank Rotterdam in deze uitspraak en Rechtbank Zeeland-West-Brabant in deze uitspraak. Wel zien we in de rechtspraak dat eenzijdig handelen af en toe door een rechter achteraf gelegitimeerd wordt. Bijvoorbeeld bij zorgen die zo groot zijn dat het eigenlijk van een ouder wordt verlangd dat die wél eenzijdig optreedt. Lees voor een voorbeeld deze uitspraak van Rechtbank Den Haag. Zie in dit kader ook de V&A: Ik heb ernstige zorgen. Toch de omgang nakomen?

De Hoge Raad heeft in 2014 duidelijk bepaald welke houding van rechters mag worden verlangd wanneer contact tussen een kind en een ouder wordt gedwarsboomd. Als algemene regel geldt sindsdien dat de rechter alle in het gegeven geval gepaste maatregelen moet nemen om de ouder die niet-nakomt alsnog te bewegen aan omgangshervatting mee te werken. Dit vloeit voort uit het recht op familieleven van art. 8 lid 1 EVRM.

Van de rechter kan bovendien een actieve opstelling worden verlangd naarmate voor de weigering van de met het gezag belaste ouder minder – of zelfs geen – goede en voldoende aannemelijk gemaakte gronden worden aangevoerd. De rechter kan partijen daartoe met hun instemming bijvoorbeeld verwijzen naar mediation. Verder kan de rechter zonder de instemming van partijen onderzoek door derden gelasten, zoals een onderzoek van de Raad voor de Kinderbescherming of een deskundigenbericht met toepassing van mediation (ook forensische mediation genoemd). Ook kan de de rechter, onder aanhouding van de definitieve beslissing, een voorlopige omgangsregeling vaststellen en partijen tussentijds horen over de uitvoering daarvan en de (verdere) gang van zaken.

Niet-nakomingen zijn regelmatig onderwerp van gerechtelijke procedures en in principe kan je er van uitgaan dat een aangebrachte zaak snel op zitting komt, d.w.z. binnen enkele weken. Niet-nakomingen zijn bij uitstek spoedeisend. Je kunt dus een kort geding starten. Let wel, advocaten mogen niet ‘rauwelijks procederen’. Dit betekent dat er altijd nog een advocatenbrief uitgaat naar de andere ouder als laatste waarschuwing.

Voor een kort geding wordt er een zgn. dagvaarding opgesteld. Lees meer over de dagvaardingsprocedure op de website van De Rechtspraak. Het is belangrijk om in de dagvaarding te beschrijven welke omgangsregeling je hebt, welke omgangsmomenten zijn gemist en wellicht nog worden gemist. Ook is het belangrijk om het spoedeisende karakter te benadrukken. De dagvaarding wordt door een gerechtsdeurwaarder betekend bij de andere ouder. Wanneer aan de formaliteiten is voldaan, zal de rechtbank zo spoedig mogelijk een zitting inplannen. Hiervoor wordt de andere ouder uitgenodigd. Deze kan zowel schriftelijk als mondeling verweer voeren.

Het kan zijn dat wanneer de zaak al ‘aanhangig’ is de omgangsregeling alsnog wordt hervat. Dit hoeft niet te betekenen dat het kort geding daarmee gelijk overbodig is. Zo is het mogelijk om nakoming voor de toekomst te zekeren door middel van een dwangsom. Het verkrijgen van zo een dwangmiddel kan voldoende reden zijn om de zaak toch op zitting te laten komen. Lees meer over dwangsommen op onze themapagina dwangmiddelen.

Wat je ook doet, blijf rustig en overdenk je stappen goed. Zend nooit berichten naar de andere ouder die als kwetsend of bedreigend opgevat kunnen worden. Hoe je je opstelt heeft niet alleen invloed op de uitkomst van het kort geding. Ook heeft het invloed op eventuele toekomstige procedures. Houd er rekening mee dat de andere ouder mogelijk ‘alle registers opentrekt’, zoals valse aantijgingen van geweld of misbruik.